Вильгельм Тирский. История деяний в заморских землях
Вильгельм (Гийом) Тирский. Historia rerum in partibus transmarinis gestarum — «История деяний в заморских землях»: полная латинская хроника Иерусалимского королевства (пролог и книги I–XXIII). Текст общественного достояния.
В книге XII описано основание бедных рыцарей Христа и Храма Соломона (ок. 1118/1119) — см. также Латинский Устав и De laude novae militiae.
Книга XII, глава VII — основание ХрамаLiber XII, Caput VII — Ordo militiae Templi Hierosolymis instituitur
Eodem anno, quidam nobiles viri de equestri ordine, Deo devoti, religiosi et timentes Deum, in manu domini patriarchae, Christi servitio se mancipantes, more canonicorum Regularium, in castitate, et obedientia, et sine proprio velle perpetuo vivere professi sunt. Inter quos primi et praecipui fuerunt, viri venerabiles, Hugo de Paganis et Gaufredus de Sancto Aldemaro. Quibus, quoniam neque ecclesia erat, neque certum habebant domicilium, rex in palatio quod secus templum Domini, ad australem habet partem, eis ad tempus concessit habitaculum. Canonici vero templi Domini, plateam quam circa praedictum habebant palatium, ad opus officinarum, certis quibusdam conditionibus concesserunt. Dominus autem rex cum suis proceribus, dominus quoque patriarcha cum praelatis ecclesiarum, de propriis dominicalibus certa eis pro victu et amictu beneficia quaedam ad tempus, quaedam in perpetuum contulerunt.
Prima autem eorum professio, quodque eis a domino patriarcha et reliquis episcopis, in remissionem peccatorum injunctum est, ut vias et itinera, maxime ad salutem peregrinorum, contra latronum et incursantium insidias pro viribus conservarent. Novem autem annis post eorum institutionem in habitu fuerunt saeculari, talibus utentes vestimentis, quales pro remediis animarum suarum populus largiebatur. Tandem nono anno, concilio in Francia apud Trecas habito, cui interfuerunt dominus Remensis, et dominus Senonensis archiepiscopi, cum suffraganeis suis; Albanensis quoque episcopus, apostolicae sedis legatus; abbates quoque Cisterciensis, et Clarevallensis, et Pontiniacensis, cum aliis pluribus, instituta est eis regula, et habitus assignatus, albus videlicet, de mandato domini Honorii papae et domini Stephani Hierosolymitani patriarchae. Cumque jam annis novem in eodem fuissent proposito, non nisi novem erant; extunc coepit eorum numerus augeri, et possessiones multiplicabantur.
Postmodum vero, tempore domini Eugenii papae, ut dicitur, cruces de panno rubeo, ut inter caeteros essent notabiliores, mantellis suis coeperunt assuere, tam equites quam eorum fratres inferiores, qui dicuntur servientes. Quorum res adeo crevit in immensum, ut hodie trecentos plus minusve in conventu habeant equites, albis chlamidibus indutos: exceptis fratribus, quorum pene infinitus est numerus. Possessiones autem tam ultra quam citra mare adeo dicuntur immensas habere, ut jam non sit in orbe Christiano provincia, quae praedictis fratribus bonorum suorum portionem non contulerit; et regiis opulentiis pares hodie dicantur habere copias. Qui, quoniam juxta templum Domini, ut praediximus, in palatio regio mansionem habent, fratres militiae Templi dicuntur.
Qui cum diu in honesto se conservassent proposito, professioni suae satis prudenter satisfacientes, neglecta humilitate (quae omnium virtutum custos esse dignoscitur; et in imo sponte sedens, non habet unde casum patiatur) domino patriarchae Hierosolymitano, a quo et ordinis institutionem, et prima beneficia susceperant, se subtraxerunt, obedientiam ei, quam eorum praedecessores eidem exhibuerant, denegantes; sed et Ecclesiis Dei, eis decimas et primitias subtrahentes, et eorum indebite turbando possessiones, facti sunt valde molesti.
Редакционный перевод с латинского подлинника Вильгельма Тирского (Liber XII, Caput VII).
В том же году некие благородные мужи из конного сословия, преданные Богу, религиозные и богобоязненные, вручив себя на служение Христу в руки господина патриарха, по обычаю регулярных каноников исповедали желание жить постоянно в целомудрии, в послушании и без собственности. Среди них первыми и главными были досточтимые мужи Гуго де Пейн и Годфрид де Сент-Омер. Поскольку у них не было ни церкви, ни определённого жилища, король на время уступил им обиталище во дворце, который с южной стороны имеет часть при Храме Господнем. Каноники же Храма Господня уступили им, на известных условиях, площадь вокруг упомянутого дворца для устройства служб. Господин король со своими вельможами, а также господин патриарх с прелатами церквей из своих доменов предоставили им на пропитание и одежду некоторые бенефиции — частью на срок, частью навечно.
Первым же их обетом — и тем, что было им вменено господином патриархом и прочими епископами во отпущение грехов — было по силам охранять пути и дороги, особенно для спасения паломников, против козней разбойников и нападающих. Девять лет после своего установления они пребывали в мирском одеянии, пользуясь такими одеждами, какие народ подавал им ради спасения душ своих. Наконец, на девятом году, на соборе во Франции, в Труа, на котором присутствовали господа архиепископы Реймсский и Санский с своими суффраганами, а также епископ Албанский, легат апостольского престола, аббаты Цистерцианский, Клервоский и Понтиньи с многими другими, им был установлен устав и назначено одеяние — белое — по повелению господина папы Гонория и господина Стефана, патриарха Иерусалимского. И хотя уже девять лет они пребывали в том же намерении, их было не более девяти; с того времени число их стало расти, и владения умножались.
Позднее же, во времена господина папы Евгения, как говорят, они стали нашивать на свои плащи кресты из красной ткани, дабы быть приметнее среди прочих, — как конные, так и низшие их братья, именуемые служащими. Дела их возросли до такой меры, что ныне в конвенте имеют около трёхсот конных, облачённых в белые плащи, не считая братьев, число которых почти бесконечно. Владения же как по ту, так и по эту сторону моря, говорят, столь огромны, что уже нет в христианском мире провинции, которая не уделила бы упомянутым братьям доли своих благ; и говорят, что ныне они имеют достатки, равные королевским богатствам. Поскольку, как мы сказали, они имеют обитель во дворце короля близ Храма Господня, их называют братьями воинства Храма.
Они долго сохраняли себя в честном намерении, достаточно благоразумно исполняя свой обет; но, пренебрегши смирением (которое признаётся стражем всех добродетелей и, добровольно сидя внизу, не имеет откуда пасть), отстранились от господина патриарха Иерусалимского, от которого приняли и установление ордена, и первые бенефиции, отказывая ему в послушании, которое оказывали ему их предшественники; отнимая также у церквей Божиих десятины и начатки и неправедно тревожа их владения, они сделались весьма тягостны.
Полный латинский корпус
Пролог и книги I–XXIII на сайте (HTML и TXT). Глава об основании Храма — в Liber XII.
- Prologus
- Liber I
- Liber II
- Liber III
- Liber IV
- Liber V
- Liber VI
- Liber VII
- Liber VIII
- Liber IX
- Liber X
- Liber XI
- Liber XII — основание Храма
- Liber XIII
- Liber XIV
- Liber XV
- Liber XVI
- Liber XVII
- Liber XVIII
- Liber XIX
- Liber XX
- Liber XXI
- Liber XXII
- Liber XXIII